

Het volledig herschreven Handboek Online Marketing (Deel 9) is actueel, up-to-date en behoort tot de meest complete, prijswinnende en praktische management- en studieboeken over online marketing. Deze totaal herziene editie combineert een stevige theoretische basis met een directe, actiegerichte vertaling naar de moderne marketingpraktijk van vandaag. Met de toevoeging van geavanceerde AI-toepassingen, meer dan 7.000 digitale bijlagen en inzichten van 40 toonaangevende marketingexperts biedt Deel 9 de ultieme gids voor zowel professionals als studenten.
- Pagina’s: 399
- Full colour
- ISBN: 9789082298161
- Hardcover
- Met: AI prompts, QR codes (groot statisch), 7000 bijlagen, AI integratie bij strategische marketing.

1. Strategische Marketing Transformatie: Van fundament tot AI-Integratie
Deel 9 biedt lezers een complete roadmap voor de opbouw van een strategisch online marketingplan dat naadloos aansluit op de nieuwste digitale ontwikkelingen. In het boek worden AI, machine learning en big data niet als losse trends behandeld, maar als doordacht geïntegreerde pijlers binnen modellen, actuele B2B-, B2C- en (non-)profit cases en praktische opdrachten. Hierdoor leert de lezer niet alleen wat deze ontwikkelingen inhouden, maar vooral hoe ze strategisch, verantwoord en resultaatgericht worden ingezet om conversie, klantbeleving en een effectieve crossmediale marketingmix te maximaliseren.

2. AI prompt automatisering en resultaatgerichte workflows
Een sleutelelement van deze herziene editie is de stap naar slimme uitvoering. Via prompt automatisering en geavanceerde marketing workflows leren lezers hoe dagelijkse marketingprocessen drastisch kunnen worden versneld. Daarnaast behandelt het handboek het efficiënt gebruik van snelle, nieuwe statische QR-codes, data-driven e-commerce, influencermarketing, contentengagement, social media en mobile marketing. AI en moderne marketingtoepassingen worden zo heel praktisch hanteerbaar gemaakt voor teams van elke omvang.
3. Een unieke crossmediale Leer- en Leesomgeving
Meer dan 7.000 digitale bijlagen op het ondersteunende portal HandboekOnlineMarketing.nl maken van bestseller #HOM9 een unieke crossmediale leerervaring. Gebruikers krijgen exclusieve toegang tot:
-
Gratis tools & templates: Direct inzetbare werkvormen, rekenmodellen en checklists.
-
Gratis online oefenomgeving: Interactieve opdrachten om theorie direct in de praktijk te testen.
-
Video-tutorials: Elk hoofdstuk kent specifieke video-tutorials voor verdiepende uitleg.
-
Aanvullende cases & inzichten: Verdiepende content over onder meer de metaverse en mixed reality.
4. Medewerking van 40 vooraanstaande marketingexperts en 7000+ updates
Het handboek verrijkt de theoretische kaders met de visies en praktijkervaringen van 40 top-marketingexperts uit Nederland en België. Onder meer vakgenoten zoals Igor Beukerm Cor Molenaar en Steven van Belleghem leveren waardevolle inzichten, praktijkvoorbeelden en visies op de toekomst van het vakgebied. Dit maakt het boek tot een inspirerend naslagwerk waarin wetenschap, strategisch management en praktijkervaring samenkomen. Een website vol digitale updates houdt ook deel 9 actueel.
5. Aantoonbaar betere resultaten voor professionals en studenten
Het uiteindelijke doel van deze vernieuwde uitgave is helder: professionals en studenten helpen om met AI, moderne marketingtechnologie en een eigentijdse strategische marketingmix aantoonbaar betere resultaten te behalen. Of het nu gaat om het verhogen van de conversie, het versterken van merkloyaliteit of het inrichten van een toekomstbestendige organisatie, Deel 9 biedt de gestructureerde en praktische leidraad die nodig is om voorop te lopen in het digitale tijdperk.
Verwacht: 30 september 2026

Introductie
Voor je ligt het compleet vernieuwde Handboek Online Marketing (HOM9). Dit praktische leer- en managementboek is voor deze editie strakker vormgegeven, volledig geactualiseerd en directer toepasbaar. De razendsnelle (AI-)ontwikkelingen die de huidige marketingmix bepalen, vormen de rode draad. Alle cases, cijfers en trends zijn up-to-date, waarbij digitale extra’s en direct inzetbare AI-prompts een prominentere rol spelen dan ooit tevoren.
Wat in 2008 begon als een bescheiden boek, beloond met een finaleplaats bij de PIM MarketingLiteratuurPrijs, is in de jaren erna uitgegroeid tot een absolute bestseller. Met deze negende editie (HOM9) is de transformatie naar een hybride leerervaring compleet: de theorie uit het boek wordt naadloos aangevuld met meer dan 7.500 digitale bijlagen, onmisbare tools en slimme AI-prompts.
Voor wie is het handboek geschikt?
- Het HOM is als management- en studieboek geschikt voor:
- Docenten, consultants, ondernemers, managers en adviseurs.
- De zzp’er die zich wil bijscholen.
- De student media, ICT, management, marketing en communicatie.
- De praktiserend marketeer en communicatieprofessional.
- Managers die marketing en AI in hun takenpakket hebben gekregen.
- Iedereen die generatieve AI marketingestuurd wil gaan inzetten.
Verbeteringen in deel 9
De structuur van het HOM9 is herkenbaar en kent wederom de logi-sche structuur van de opbouw van een strategisch plan. Dit aangevuld met AI-ondersteuning, zoals handige prompts. De opmaak is strakker, het papieren boek is compacter en beter leesbaar gemaakt door kaders zoveel mogelijk weg te werken in de leestekst. Nieuw in het negende deel:
- Inzichten waar (generatieve) AI de marketingtaken ondersteunen.
- Inzichten in de toekomstontwikkeling, zoals GEO, mixed reality en AI.
- Het gebruik van nieuwe QR-codes die naar digitale bijlage linken.
- Uitgebreide hoofdstukken over content, virals en influencer marketing.
- Extra praktische marketingmodellen en uitleg over generatieve AI.
- Geactualiseerde cijfers en marketingonderzoeken.
- Minder opsommingen en meer scanbare definitiekaders
Hulp en inspiratie
Het boek biedt praktische hulp, heldere richtlijnen en inspiratie voor het opstellen van een Strategisch Online MarketingPlan (afgekort tot STOMP). Aan de hand van een overzichtelijk stappenplan leer je hoe je tot een gedegen analyse en onderbouwd advies komt en hoe je organisatiedoelen vertaalt naar concrete marketingacties. Praktijkvoorbeelden en video-tutorials helpen om de theorie direct toe te passen. Je maakt kennis met verschillende online marketingmiddelen en ontdekt hoe je deze combineert tot een doelgerichte online marketingmix, afgestemd op je doelgroep, doelstellingen en budget.
Daarnaast laat het boek zien hoe je AI-prompts en AI-toepassingen ondersteunend inzet bij onderzoek, strategieontwikkeling, contentcreatie en optimalisatie, waarbij je zelf de koers bepaalt en de resultaten kritisch beoordeelt.

Inhoudsopgave Handboek Online Marketing 9
Voorwoord door Nyenrode Business Universiteit
Inhoudsopgave
Gebruik van het hybride boek
Dankwoord | 5
Voorwoord | 6
Over het gebruik van het HOM | 8
Voor wie is deel 9 geschikt? | 8
Verbeteringen in deel 9 | 9
Hulp en inspiratie | 9
Het optimale gebruik van het boek | 10
Extra materiaal | 10
AI-leerprompts aan het einde van elk hoofdstuk | 10
De indeling van het Handboek Online Marketing | 11
1. Van traditionele naar moderne marketing en AI | 21
1.1 De marktplaats, AI en customer delight | 22
1.2 Vitale bouwstenen van de grondleggers | 23
1.3 Traditionele versus nieuw marketingdenken | 26
1.4 De evolutie van het marketingdenken | 27
1.5 Van product- naar nieuw marketingdenken | 31
1.5.1 Het Productieconcept | 35
1.5.2 Het Productconcept | 36
1.5.3 Het Verkoopconcept | 36
1.5.4 Het Marketingconcept | 36
1.5.5 Het Online concept (b2c) | 37
1.5.6 Het Marktplaatsconcept (c2c) | 38
1.5.7 Het (hybride) Platformconcept | 39
1.5.8 Het AI-in-Marketingconcept | 42
1.6 Disruptie: van massa naar digitaal persoonlijk | 43
1.6.1 Persoonlijke aanpak: noodzaak tot segmenteren | 45
1.6.2 Van marktsegment naar PMC | 47
1.6.3 Het nieuwe marketingdenken en waardecreatiemodel | 48
1.7 Digitale transitie: via wearable naar IoT | 51
1.7.1 Hybride omgeving, AI-assistent en social commerce | 54
1.8 Van digitale transitie naar online marketing | 56
1.8.1 Randvoorwaarden: klantdata, richtlijnen en privacy | 58
1.8.2 Randvoorwaarden: AVG, (e)privacy en cookies | 62
1.8.3 Randvoorwaarden: oneerlijke handel en rechten | 64
1.8.4 Randvoorwaarden: prijsaanduiding, Omnibus en DSA | 66
1.8.5 Randvoorwaarden: de European Accessibility Act | 68
1.8.6 Randvoorwaarden: Auteursrecht en merkenrecht | 69
1.8.7 Randvoorwaarden: Reclame Code en influencers | 70
1.8.8 Randvoorwaarden: Europese AI Act | 71
1.8.9 AI en marketing: leerprompts | 74
1.9 EXPERTCASE met Steven van Belleghem: When does digital become human? | 77
2. DNA en van analyse tot marketingstrategie | 79
2.1 Kerntaken van de marketeer | 81
2.2 De DNA van de organisatie en het Maturity-model | 82
2.3 Het 7S-model van McKinsey | 84
2.3.1 Van Why naar IFV-model | 86
2.3.2 De I-dentiteit van de online marketingstrategie | 87
2.3.3 De Focus binnen de online marketingstrategie | 87
2.3.4 De Visie binnen de online marketingstrategie | 89
2.3.5 De traditionele versus moderne strategie | 89
2.4 De klant en gebruiker beter leren begrijpen | 90
2.5 De klant als persona weergeven | 92
2.5.1 Persona’s en het Sex And The City-model van types | 94
2.5.2 De online shoppers bepalen | 95
2.6 Ons businessmodel en de SWOT-analyse | 96
2.6.1 Het Business Model Canvas | 97
2.6.2 De SWOT-analyse en het vervolg | 99
2.6.3 De SWOT en richtinggevende confrontatiematrix | 100
2.7 De innovatiecurve | 101
2.8 Leerprompts | 102
2.9 EXPERTCASE met Prof. dr. Cor Molenaar | 103
3. Via 4P’s naar 4C’s & online marketingmix | 105
3.1 De P van Product | 107
3.1.1 De P van Product: Persuasion en Cialdini | 108
3.2 De P van Prijs: real time bidding en veilingen | 109
3.3 De P van Promotie | 110
3.4 De P van Plaats | 111
3.5 Extra P’s | 112
3.5.1 Extra P’s: De P’s van de organisatie in transitie | 112
3.5.2 Drie duurzame P’s | 113
3.6 De 10 P’s voor de uitgebreide mix | 115
3.7 De online marketingmix met 4 C’s | 116
3.7.1 De C van Convenience | 117
3.7.2 De C van Cost | 118
3.7.3 De C van Consumer value | 119
3.7.4 De C van Communication | 120
3.7.5 Overzicht van de online marketing middelen | 121
3.8 De leerprompts | 122
3.9 EXPERTCASE met Igor Beuker | 123
4. De doelstellingen, de klantreis en conversie | 125
4.1 SMART maakt van een doel een doelstelling | 128
4.1.1 Twee soorten doelstellingen | 128
4.2 De klantreis en customer journey mapping | 130
4.2.1 Van klantreis naar campagne met conversieoptimalisatie | 132
4.2.3 Online conversieoptimalisatie en het Conversiewiel | 133
4.2.4 KPI en conversion rate | 134
4.2.5 Het conversieproces blijft doordraaien | 135
4.2.6 5R-model voor conversie | 138
4.3 Leerprompts | 139
4.4 EXPERTCASE met auteur, spreker en futurist Wijnand Jongen | 141
5. Big data, klantdata verzamelen & generatieve AI | 143
5.1 AI, klantdata en marketing | 145
5.1.1 De terminologie | 147
5.2 Klantdata verzamelen en combineren | 148
5.2.1 Van data naar inzicht met algoritmen en AI | 151
5.2.2 AI, marketing en datagestuurde waardecreatie | 153
5.3 De leerprompts | 155
5.4 EXPERTCASE met een AI-gedreven AH | 158
6. ICT-model & usability | 161
6.1 Het ICT-model | 163
6.1.1 De I van Informatie uit het ICT-model | 163
6.1.2 De I van Informatie en betere webteksten | 164
6.2 De C van Communicatie en usability | 165
6.2.1 De usability van het web | 166
6.2.2 Wat is usability voor het web? | 167
6.2.3 De succescomponenten van usability | 168
6.2.4 User-centered design voor toegankelijkheid | 170
6.3 De T van Transactie en leadnurturing | 171
6.3.1 Via weboptimalisatie naar leadgeneratie | 172
6.3.2 De customer journey en lead nurturing | 173
6.3.3 De leerprompts | 173
6.4 EXPERTCASE Meer conversie voor Bizztravel | 175
7. Viral marketing, engagement & WOW-effect | 177
7.1 Virale marketing, relatie en experience | 178
7.1.1 Virale marketing: buzzen, hypen en fluisteren | 180
7.1.2 Virale marketing creëert verdiende aandacht | 180
7.1.3 Redenen om virale marketing in te zetten | 181
7.1.4 Virale marketing en emotionele engagement | 181
7.2 Engagement is geen trucje | 183
7.2.1 Social influencers en merkambassadeurs | 183
7.2.2 De connected customer: Engage or die! | 185
7.3 De opzet van de virale marketingcampagne | 185
7.3.1 De 8 E’s van het E-model | 186
7.3.2 Doelstellingen en de journey van virale marketing | 187
7.3.3 De vormen van virale marketing | 188
7.4.1 Het seeden of zaaien van een viral | 190
7.4.2 De leerprompts | 191
7.5 Diverse expertcases | 191
8. Contentmarketing, storytelling en engaging content | 193
8.1 Strategisch boeien en binden | 194
8.1.1 Curated, branded en user-generated | 196
8.1.2 Social brands, love brand en likeability | 197
8.2 De stappen van een contentstrategie | 199
8.2.1 De hoofddoelen | 199
8.2.2 Welke vormen? Welke content- en channelmix? | 201
8.2.3 Boeiende content met het Storytelling Cheatsheet | 201
8.2.4 Het 6C-campagnemodel | 202
8.2.5 Het 3H-model: Hero, Hub, Hygiene | 203
8.6 Snackish contentcreatie met AI: leerprompts | 204
8.6.1 Een contentkalender | 207
8.7 EXPERTCASE over de Podcast Awards | 207
9. E-mailmarketing | 209
9.1 De wetgeving, AI en e-mailmarketing | 211
9.1.1 Redenen om e-mailmarketing in te zetten | 212
9.1.2 E-mailmarketing benchmarks uit Nederland en België | 213
9.2 Big data, AI en e-mailmarketing | 215
9.3 Doelen van e-mailmarketing | 217
9.4 De vormen van e-mailmarketing | 218
9.4.1 De buzzmailing | 219
9.4.2 De retentiemail | 220
9.4.3 De acquisitiemailing | 220
9.4.4 De virale mail | 221
9.4.5 De vragenlijst | 221
9.5 Succesfactoren van e-mailmarketing | 222
9.6 Leerprompts voor e-mailing | 222
9.7 Expertcases over e-mailmarketing | 223
10. Zoekmachine marketing & GEO | 225
10.1 SEO: Hoe (AI-)zoekmachines jou vinden | 228
10.2 Optimalisatie voor voice search | 232
10.2.1 Liever long tail | 233
10.3 SEO: relevante inlinks en goede linkteksten | 234
10.3.1 Zorg voor een goede structuur | 235
10.4 Pagina’s met unieke omschrijvingen | 236
10.4.1 Bedrijfspagina voor de SEP | 238
10.4.2 De don’ts van SEO en GEO | 239
10.5 Search Engine Advertising (SEA) en GEO | 239
10.5.1 Adverteren in ChatGPT | 240
10.5.2 De Kwaliteitsscore bepaalt | 241
10.6 De leerprompts bij dit hoofdstuk | 242
10.7 EXPERTCASE GEO met Eduard van Brakel | 243
11. Microsites & landingspagina’s | 245
11.1 Keuzestress en short funneling | 246
11.1.1 Microsites: focus voor meer conversie | 247
11.2 Short funneling en landingspagina’s | 249
11.2.1 De landingspagina als microsite | 249
11.2.3 De taalversie als microsite | 251
11.2.4 De focussite als microsite | 252
11.2.5 De virale site als microsite | 253
11.3 Microsites: het kwaliteitsnetwerk voor SEO | 253
11.4 De leerprompts | 254
11.5 EXPERTCASE Nesselande Bereikbaar | 255
12. Socialemedia marketing & influencers | 257
12.1 Start met S.O.C.I.A.L. zijn | 259
12.1.1 Sociale media ook voor GEO relevant | 260
12.1.2 AI-slop besmeurt de sociale media | 261
12.1.3 Socialemediagebruik in Nederland en België | 262
12.1.4 Influencers en social shopping | 263
12.2 De socialemediastrategie | 264
12.2.1 De doelgroep: joiners en creators | 266
12.2.2 De middelen uit de socialemediamix | 267
12.3 De campagne opzetten met het B-model | 269
12.4 Influencers | 270
12.5 De leerprompts | 271
12.6 De expertcases | 271
13. Online advertising & performance-based | 273
13.1 First-party data en AI | 274
13.2 Ontwikkelingen en advertentieformaten | 277
13.2.1 Affiliate marketing | 279
13.2.2 Performance-based afrekenmodellen | 281
13.2.3 De leerprompts en cases (bijlage) | 281
14. Mobile marketing, AI en mixed reality | 283
14.1 Mobile marketing en de mix met AR en VR | 284
14.1.1 Mobility | 286
14.1.2 Contextbewuste mobility met AI en MR | 287
14.2 5C-model als strategische ruggengraat | 290
14.3 De leerprompts | 292
14.4 EXPERTCASES AI, mixed reality en mobile | 293
15. Online video advertising & podcast | 295
15.1 Creator economy | 296
15.1.1 Online video advertising en succesvolle formats | 298
15.1.2 Hoofdregels onlinevideomarketing | 299
15.2 Doelen en vormen online video advertising | 300
15.4 De leerprompts | 302
15.5 EXPERTCASE De Boardroom | 303
16. Strategisch Online Marketing Plan | 306
16.1 Een plan is een vertrekpunt | 310
Trefwoordenregister | 309